Fərhad Çağtürk / AzEuroNews.com  ➤  Fuad Muradovun Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilməsinin bir ili tamam oldu. AzEuroNews.com xəbər verir ki, keçmiş sədr Nazim İbrahimovun vaxtında xaricdəki Azərbaycanın diaspora təşkilatları arasında ümumilli məsələlərdə böyük fikir ayrılıqları yaranmışdı. Bir çox diapsora təşkilatının başı bir-biriləri ilə mübarizəyə qarışdığından bu sahədən gözlənilən nəticə heç də ürək açan deyildi. 

F.Muradov vəzifəsinin icrasına başlar-başlamaz xaricdəki fəal diaspora təşkilarları ayrı-ayrı ölkələrdə yaradılan koordinasiya şuralarında toplandılar. Diaspora Komitəsinin saytının yenilənməsi, internet televiziya və radiounun fəaliyyətə başlaması da yeniliklər sırasında idi. Amma ən əsası, illərdir bir-biri ilə mübarizə aparan xüsusilə Ukraynadakı diaspora təşkilatlarımız barışıq imzalayıb birgə fəaliyyətlə bağlı razılığa gəldilər.

AzEuroNews.com  olaraq Diaspora Komitəsinə, koordinasiya şuralarının üzvlərinə və müstəqil ekspertlərə “Koordinasiya şuralarının yaranması hansı zərurətdən yarandı?, “Ötən bir il ərzində hansı işləri görüldü?” və “Gələcək planlar nədir?” kimi sualları ünvanlayıb cavab almağa çalışdıq…

Vəsilə Vahidqızı
Vəsilə Vahidqızı

Vəsilə Vahidqızı : “Kollegial layihələr daha çox dəstəklənəcək”


“İnformasiya-Kommunikasiya Texnologiyalarının inkişaf etdiyi müasir dövrdə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin və mütəşəkkilliyinin güclənməsi, ümummilli ideyalar ətrafında birləşməsi üçün daha geniş imkanlar yaranıb. Azərbaycanın siyasi rəhbərliyi dünya azərbaycanlılarının vətənimizə və xalqımıza mənsubluq hissini gücləndirmək, onların ölkəmizin sosial-iqtisadi, milli-mədəni həyatında hərtərəfli iştirakını təmin etmək üçün bütün zəruri tədbirləri həyata keçirməkdədir”-deyə Diasporla iş üzrə Dövlət Komitəsinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Vəsilə Vahidqızı AzEuroNews.com -a açıqlamasında bildirib. 

V.Vahidqızı deyib ki, artıq dünyada azərbaycanlıların təşkilatlanması yeni bir mərhələyə keçib: “Ölkə başçısının tapşırıqlarına uyğun olaraq bu istiqamətdə ardıcıl işlər görən Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin fəaliyyəti nəticəsində artıq soydaşlarımıza yeni bir ruh gəlib. Sanki, hər kəs azərbaycanlı olduğunu bir daha yada salır və özünə “mən Vətən üçün nə edə bilərəm” sualını verir. Məhz soydaşlarımızın azərbaycançılıq ruhunda köklənməsinin nəticəsidir ki, artıq dünyada azərbaycanlıların təşkilatlanması yeni bir mərhələyə keçib. Almaniyada, Fransada, İsveçrədə, Skandinaviya ölkələrində, Hollandiyada, Belçikada, Amerikada azərbaycanlıların koordinasiya şuralarının yaradılması bunun bariz nümunəsidir. Artıq soydaşlarımız, diaspor təşkilatları ölkə başçısının çağırışlarına səs verərək və “Güc birlikdədir” ifadəsinə söykənərək birgə fəaliyyətə qərar verirlər. Koordinasiya şuralarının yaradılması da bu zərurətdən irəli gəlib”.

Komitə sözcüsünə görə, artıq koordinasiya olunmuş fəaliyyətin real nəticələri də var: “Məsələn, 20-dən çox ölkədə fəaliyyət göstərən Azərbaycan diaspor təşkilatlarının təşəbbüsü ilə Belçika Krallığının paytaxtı Brüssel şəhərində Ümumavropa Qarabağ mitinqi keçirildi. Aksiyada əksər Avropa ölkələrində yaşayan soydaşlarımız, eləcə də Avropadan kənarda yaşayan azərbaycanlılar, Azərbaycana dost münasibəti bəsləyən xalqların diaspor üzvləri iştirak edirdilər. Başqa sözlə desək, 23 fevral tarixində dünyanın dörd bir yanından soydaşlarımız Avropanın mərkəzinə yığışaraq Qarabağa azadlıq, Xocalıya ədalət istədi. Bu birlik, soydaşlarımızın kütləvi aksiyalarda birgə iştirakı koordinasiya şuralarının yaradılmasının uğuru kimi dəyərləndirilə bilər. Yüzlərlə soydaşımızın iştirak etdiyi bu mitinqi Azərbaycan diaspor hərəkatında bir yenilik də hesab etmək olar”.

Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondu haqqında danışan V.Vahidqızı bildirib ki, fond soydaşlarımızın birliyinə bir təşviq ola bilər: “Məlum olduğu kimi, 2018-ci ilin iyun ayında ölkə başçısının müvafiq sərəncamı ilə Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondu yaradılıb. Fond dövlətimizin diaspor siyasətinə uyğun olaraq diaspor təşkilatlarının layihələrinin həyata keçirilməsinə dəstək verəcək. Təbii ki, kollegial, birgə layihələr daha çox dəstəklənəcəkdir. Ona görə ki, bu da soydaşlarımızın birliyinə bir təşviq ola bilər”.

Yaşar Musayev

Yaşar Musayev : “… problemlərindən biri təşkilatlanmaqdır”


Altı aylıq fəaliyyətləri ilə bağlıAzEuroNews.com-a danışan Almaniya Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurasının sədri  Yaşar Musayev bildirib ki, təşkilat yanararkən əsas məqsədləri Almaniyanın müxtəlif əyalətlərində yaşayan azərbaycanlıların ümumi fəaliyyətini təşkil etmək olub: “Eyni zamanda dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən koordinasiya şuraları ilə əməkdaşlıq başlıca iş prinsiplərimizdəndir. 2018-ci ilin dekabrında koordinasiya şurasının idarə heyətinin yaratdıq. Ümumi fəaliyyət proqramı kolleqial şəkildə müzakirə edilərək şuranın nizamnaməsi, məqsədləri, vizionu, missiyası və ümumi strateji yol xəritəsi yazılı şəkildə tərtib olunaraq cəmiyyət və diaspora təşkilatları üzvlərinin nəzərinə çatdırıldı”.

Gələcək fəaliyyətlərinə də toxunan Y.Musayev bildirdi ki, strateji yol xəritəsinin işlənib tamamlanması nəzərdə tutulur: “Son son 5-6 ayda bir neçə mühüm tədbir keçirmişik. Misal olaraq onlardan Berlində keçirilən Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü, Berlin, Brüssel, Nürnberqdə keçirilən Xocalı faciəsinin ildönümü, Berlin Humbolt Universitetində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı elmi konfrans şəklində keçirilən tədbirləri söyləmək olar. Hazırda təşkilatlanmaq baxımından ümumi ofisinin yaradılması üzərində işləyirik”.

Problemlər barədə danışan Y.Musayev bildirdi ki, ilk sırada təşkilatlanmaqla bağlı olan problemi deyə bilər: “Təkcə Almaniya yox, dünyanın bir çox ölkəsində fəaliyyət göstərən təşkilatlarımızın problemlərindən biri təşkilatlanmaqdır. Son 10-15 ildə bu sahədə müəyyən işlər görülsə də, sistemli şəkildə Azərbaycançılıq idelarının həmvətənlərimizə çatdırılması yetərincə olmayıb. İnanırıq ki, yeni yaradılan koordinasiya şuraları bu problemi tez bir zamanda aradan qaldıraraq fəaliyyətlərini yüksək səviyyəyə çatdıracaq”.

Emil Əliyev

Belçika və Niderland Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurasının əlaqələndiricisi Emil Əliyev  AzEuroNews.com– bildirib ki, koordinasiya şurasının yaranması zərurəti diaspora sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilatların və bu sahədə pərakəndə şəkildə çalışan şəxslərin birgə işinin təmin edilməsi olub: “Son altı ayda ərzində Niderland və Belçika Koordinasiya Şuraları bir çox tədbirlər keçirib. Misal olaraq  Belçikada Gənclər Gününün keçirilməsi, Utrext şəhərində turizm sərgisində qondarma “Dağlıq Qarabağ”a  aid ermənilərin stendinin ləğv olunması, Niderland universitetlərində Azərbaycan günlərinin keçirilməsi, Niderland parlament üzvləri və partiya rəhbərləri ilə mütəmadi görüşlər, azərbaycanlı tələbənin təsis etdiyi minalara qarşı təşkilatın Azərbaycanda fəaliyyətinin təşkil olunması, Xocalı soyqırımı haqqında Rotterdam şəhərində yürüşün həmtəşkilatçılığı və bir çox başqa tədbirləri çəkmək olar”.

Bir çox yeni yaranan təşkilatlar kimi onlarda da bəzi çətinliklərin və problemlərin olduğunu deyən E.Əliyev vurğulayıb ki, bunu normal bir proses kimi qəbul edir və onların aradan qaldırılması üçün çalışırlar. 

Fikrət Hüseynli
Fikrət Hüseynli

Fikrət Hüseynli : “İndi narazı qruplar meydana gəlib”


Niderland və Belçika Koordinasiya Şuralarının fəaliyyətindən narazı olan jurnalist Fikrət Hüseynli  AzEuroNews.com-a açıqlamasında bildirib ki, keçmiş komitə sədri Nazim İbrahimovun dövründə indiki ilə müqayisədə şəbəkələşmiş bir sistem olub: “Mənə elə gəlir N.İbrahimovun dövründə Azərbaycan Diapsorasının vəziyyəti daha yaxşı idi. Pis-yaxşı şəbəkələmiş bir sistem var idi. İndi narazı qruplar meydana gəlib. Çünki komitə sədri Fuad Muradov tapşırıb ki, layihələrə maliyyə yardımı yalnız koordinasiya şuralarının dəyərləndirməsindən sonra verilə bilər. Bu da istər-istəməz təkcə Hollandiya yox bütün Avropada narazılıq yaradıb. Çünki koordinasiya şurasına kim düşürsə rəhbərliyin qərarından aslı olur. Əvvəl diaspora deyilən şeyin kökündə nəsə var idisə, indi o da darmadağın olub”.

Hollandiyada Azərbaycan diasporasının vəziyyətinin heç də ürəkaçan olmadığını deyən F.Hüseynli vurğulayıb ki, 20 min azərbaycanlının yaşadığı Hollandiyada heç olmasa 500 nəfəri bir araya gətirən bir tədbir keçirilməyib: “Ola bilər kimsə mənim dediklərimi qərəzli yanaşma kimi qəbul etsin amma, bu həqiqətdir. Onlar deyə bilər ki, azərbaycanlılar tədbirə gəlmir. Mən isə deyirəm, necə olur ki, toy eləyəndə 500 nəfəri bir yerə yığmaq olur? Hollandiyada olan toylara baxsanız görəcəksiniz ki, 500-1000 nəfər toyda iştirak edir. Amma Azərbaycanla bağlı tədbirlərdə iştirak etmirlər. Hətta Novuz bayramı ilə bağlı təşkil olunan şənliklər belə ürəkaçan deyil. Azərbaycanla bağlı sərgilər, ictimai-siyasi tədbirlərin heç biri keçirilmədi. Ümumiyyətlə, Azərbaycan Diasporasının nə strategiyası, nə də taktikası var. Yaxın müddətdə bunun olacağını da gözləmirəm”.

Əlövsət Əliyev
Əlövsət Əliyev

Əlövsət Əliyev: “Komitə öz fəaliyyətini normal həyata keçirməyib”


Almaniyada fəaliyyə göstərən “Leqat” inteqrasiya mərkəzinin rəhbəri, hüquqşünas Əlövsət Əliyev AzEuroNews.com-a açıqlamasında bildirib ki, koordinasiya şuralarının yaranması ilə diaspora fəaliyyətində müsbətə doğru dəyişikliyin olacağına inanıb: “Ancaq komitənin bir illik fəaliyyətini dərinə getmədən üzdən araşdıranda görürük ki, komitə öz fəaliyyətini normal həyata keçirməyib. Komitənin vəzifələrindən biri xaricdə yaşayan azərbaycanlıların, onların təsis etdiyi diaspora təşkilatlarının, eləcə də Azərbaycanla yaxşı münasibətdə olan digər ölkələrin diaspor təşkilatları ilə Azərbaycanın dövlət orqanları  və qeyri hökumət təşkilatları ilə əlaqə qurmasına və inkişaf etdirməsinə yardım etməkdir. Komitənin bu sahədə fəaliyyəti hiss olunmur. Mənim Avropada, konkret olaraq Almaniyanın Şimali Reyn Vestfaliya əyalətində tanıdığım xeyli QHT var ki, onlar azərbaycanlıların təşkilatlanması və bir araya gəlməsi üçün çalışsalar da, yetərincə dəstək ala bilmirlər. Elə mənim özüm, bir təşkilat rəhbəri olaraq azərbaycanlıların maariflənməsinə, komitənin və səfirliyin fəaliyyətini monitorinq etməyə çalışan biri olaraq bunu hiss etməmişəm. Diaspora Komitəsindən hansısa bir təklif almamışam. Baxmayaraq ki, ayda ən azı bir dəfə Dövlət Diaspora Komitəsinə müxtəlif məsələlərlə bağlı müraciət edirəm”.

Ə.Əliyevin sözlərinə görə, buna baxmayraq onlar Azərbaycanla bağlı böyük tədbirlər keçiriblər: “Bu yaxınlarda biz 700 nəfərin iştirakı ilə Novruz şənliyi keçirdik. Dəvətlilər arasında Almaniya Bundestaqının və yerli bələdiyyənin nümayəndələri də var idi. Onlar bildirdilər ki, biz ilk dəfədir Kölndə 700-dən çox azərbaycanlının yaşadığını bilirik. Bundan sonra Azərbaycan icması ilə sıx münasibət yaradacaqlarını deyən deputat və bələdiyyə nümayəndələri əməkdaşlıqla bağlı konkret təkliflər də irəli sürdülər. Hazırda bu istiqamətdə işlər gedir və inanıram ki, tez bir zamanda biz yaxşı nailiyyətlər əldə edəcəyik. Çox təəsüf ki, Brüsseldə Xocalı faciəsi ilə bağlı keçirilən mitinq istisna olmaqla Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində normal bir iş görülmür. Almaniyanın televiziya kanallarında ən azı həftədə bir dəfə Ermənistanla bağlı sujet gedir.  Ancaq Azərbaycanın tarixi, mədəniyyəti hətta neft ölkəsi olması ilə bağlı bir dənə də olsun sujetə rast gəlmirik. Ara-sıra Azərbaycanda insan hüquqları ilə bağlı vəziyyətə istinad edən sujetlər verilir, vəssalam”.

Hüquqşünas vurğulayıb ki, Diaspora Komitəsi xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı vahid informasiya bazası formalaşdırmalıdır: “Ancaq onlar nə informasiyanı toplaya, nə təhlil, nə də qiymət verə bilirlər. Konkret məlumat bankının yaradılmasını təmin etməli olduqları halda, bu yöndə bir iş görmürlər. Ola bilər planlaşdırılır amma, indiyə kimi komitənin fəaliyyətində biz bunu görməmişik.  Türkiyədə sənədsiz həmvətənlərimizlə görüşlərin keçirilməsi, Gürcüstanda soydaşlarımızla görüşlərin keçirilməsi kimi tədbirlər ara-sıra olur. Amma, bu tədbirlər də ürəkaçan səviyyədə deyil. Eyni zamanda mən təəsüf edirəm ki, bizim KİV-lər və dövlət orqanları xaricdə diaspora dedikdə ilk olaraq komitə sədrini düşünürlər.  Bu belə deyil. Azərbaycandan kənarda yaşayan hə bir vətəndaş Azərbaycan diasporunun üzvüdür. Hər bir vətəndaşa Azərbaycan adına gördüyü işə görə minnətdarlıq edilməlidir. Onları həvəsləndirmək lazımdır. Xaricdə yaşayan vətəndaşlarımız konsulluq qeydiyyatına düşməlidir. Azərbayanın idarə olunması ilə bağlı keçirilən seçkilərdə öz səsi ilə iştirak etməlidir. Bir il müddətinə komitə ən azı xaricdə yaşayan azərbaycanlıların statistikasını əldə edə bilərdi. Həmvətənlərimiz mənə müraciət edib xahiş edirlər ki, Azərbaycan dilində kurslar açın ki, uşaqlarımız ana dilimizi öyrənsinlər. Komitə sədrinin yerinə keçən deyiləm, o yerə iddialı da deyiləm. Əgər fəaliyyəti yaxşı olsaydı sevə-sevə tərifləyərdim, dəstək olardım. Komitəyə, səfirliyə və Xarici İşlər Nazirliyinə məktub yazıb bildirirəm ki, mən ofisi sizə verirəm. Ayda bir dəfə gəlib bu bölgənin adamlarını burda qəbul edin. Camaat Berlinə gəlməsin”.